جمعیت عشایر کشور

جمعیت عشایر کشور:

بررسی وضعیت جمعیت عشایرکشور در چند دهه گذشته نشان‌دهنده کاهش نسبت جمعیت عشایر کشور در مقایسه با جمعیت کل کشور است. بر اساس اطلاعات منابع تاریخی، درسال ۱۲۴۵ ه. ش. حدود ۳۸٫۶ درصد جمعیت کشور، عشایری بوده است که این نسبت در سال ۱۳۴۵ به ۹٫۶ درصد کاهش پیدا کرده است. بر اساس آخرین سرشماری رسمی عشایر کشور که توسط مرکز آمار ایران صورت گرفته است نسبت جمعیت عشایر کشور به کل جمعیت به ۱٫۶۸ درصد کاهش پیدا کرده است که این امر نشان‌دهنده کاهش نسبت جمعیت عشایر کشور است.

جدول زیر روند تحولات جمعیت عشایر کشور را از ۱۴۶ سال گذشته نشان می دهد.

 

سال

جمعيت (هزار نفر) از كل جمعيت (%)
كل كشور عشايري
منابع تاريخي ۱۲۴۵ ۴۴۰۰ ۱۷۰۰ ۶/۳۸
۱۲۶۳ ۷۶۵۴ ۱۹۱۰ ۹/۲۴
۱۲۷۸ ۹۳۳۲ ۲۱۳۸ ۹/۲۲
۱۳۰۲ ۱۰۰۰۰ ۲۰۰۰ ۲۰
۱۳۱۸ ۱۵۰۹۰ ۳۱۰۰ ۵/۲۰
۱۳۴۲ ۲۱۰۰۰ ۲۰۰۰ ۵/۹
مركز آمار ايران ۱۳۴۵ ۲۵۷۸۹ ۲۵۰۰ ۶/۹
۱۳۵۳ ۳۱۹۵۱ ۸۷۷ ۷/۲
۱۳۶۶ ۴۹۴۴۵ ۱۱۵۲ ۳/۲
۱۳۷۷ ۶۲۴۳۲ ۱۳۰۴ ۱/۲
۱۳۸۷ ۷۰۴۷۲٫۸ ۱۱۸۶٫۴ ۱٫۶۸

مأخذ: سازمان امور عشاير ايران، ۱۳۸۴، الف وب، مرکز آمار ایران ۱۳۸۷

نکته قابل توجه در این زمینه، تعداد جمعیت عشایر کشور است که از سال ۱۳۶۶ تا ۱۳۷۷ روندی رو به رشد داشته است. به عبارت دیگر، هر چند نسبت جمعیت عشایر در مقایسه با کل کشور کاهش یافته است (۲٫۳ درصد کل کشور در سال ۱۳۶۶ و ۲٫۱ درصد در سال ۱۳۷۷) اما تعداد جمعیت عشایری کشور از ۱,۱۵۲,۰۰۰ نفر به ۱,۳۰۴,۰۰۰ نفر در سال ۱۳۷۷ افزایش یافته است که این امر نکته‌ای قابل تامل است.

البته در سرشماری سال ۱۳۸۷ این روند مجدداً بر عکس شده است و جمعیت عشایری به ۱,۱۸۶,۳۹۸ نفر رسیده است که با کاهش جمعیت نسبت به سال ۱۳۷۷ روبرو شده است. این امر از یک سو به برنامه‌های مختلف اسکان عشایر و از سوی دیگر به مهاجرت و کنترل جمعیت این جامعه مربوط می‌شود.

عشایر در ۲۹ استان پراکنده اند و به غیر از استان کردستان، سایر استان ها دارای جمعیت عشایری هستند.

در بین استان های کشور، استان فارس با ۱۴۱,۳۱۵ نفر (۱۱٫۹۱ درصد کل جمعیت عشایر) بیشترین سهم جمعیت عشایر کشور را در خود جای داده است. پس از فارس، استان های کرمان، سیستان و بلوچستان و خوزستان هر کدام با ۸٫۸۸، ۸٫۳۷ و ۸٫۲۴ درصد، بیشترین سهم جمعیتی عشایر کشور را به خود اختصاص داده اند.

استان های قزوین و قم نیز به ترتیب با ۰٫۱۱ درصد و ۰٫۰۳ درصد، کمترین جمعیت عشایری کشور را در خود جای داده اند.

مقایسه جمعیت استان های کشور طی دوره های ۱۳۷۷ و ۱۳۸۷ نشان می دهد که استان های سمنان، سیستان و بلوچستان، کرمانشاه، همدان و یزد با افزایش سهم جمعیت عشایر نسبت به سایر استان ها برخوردار بوده اند و این در حالی است که استان های آذربایجان شرقی، اردبیل، اصفهان، ایلام، تهران، چهارمحال و بختیاری، خوزستان، زنجان، قم، کرمان، کهگیلویه و بویراحمد، گلستان، لرستان و مرکزی با کاهش سهم جمعیت در مقایسه با سال ۱۳۷۷ روبرو بوده اند. استان های آذربایجان غربی، بوشهر، فارس، قزوین، گیلان، مازندران و هرمزگان نیز تفاوت محسوسی نداشته اند.

لازم به ذکر است که استان های خراسان جنوبی، خراسان رضوی و خراسان شمالی در سال ۱۳۸۷ در مقایسه با سال ۱۳۷۷ (که استان خراسان هنوز به سه استان تقسیم نشده بود) با افزایش سهم جمعیت عشایری روبرو بوده اند.

روند تغييرات برخي شاخص هاي اجتماعي و جمعيتي عشايری طي سه دوره سرشماري عشايري

شرح عناوين واحد سرشماري ۱۳۶۶ سرشماري ۱۳۷۷ سرشماري ۱۳۸۷ درصدرشددر کل دوره درصدرشد سالانه
تعداد خانوار خانوار ۱۸۰۲۳۳ ۱۹۹۹۷۵ ۲۱۳۱۷۳ ۱۸٫۳ ۰٫۹۱
جمعیت نفر ۱۱۵۲۰۹۹ ۱۳۰۴۰۸۹ ۱۱۹۹۸۱۰ ۴٫۱۴ ۰٫۲۱
بعدخانوار نفر ۳۹/۶ ۵۲/۶ ۵۸/۵ ۱۲٫۷- ۰٫۶۳-
نسبت جنسی درصد ۱۰۸ ۱۰۷ ۱۰۶ ۱٫۸۵- ۰٫۹۳-
تعداد ایل ایل ۹۲ ۱۰۲ ۱۰۴ ۱۳ ۰٫۶۵
تعداد طایفه طایفه ۵۴۷ ۵۹۳ ۵۵۲ ۰٫۱۹ ۰٫۰۵

مأخذ: نتایج سرشماري عشاير كوچنده (۱۳۸۷)

۲۶-بهمن ماه-۱۳۹۴

1,431

چاپ خبر تبدیل به PDF


ارتباط مستقیم با مدیرکل

مهندس یحیی حسین پور

تلفن مستقیم:   ۰۳۸۳۲۲۵۰۱۲۹

فکس:    ۰۳۸۳۲۲۵۰۱۳۲